ค่า HbA1c หรือ Hemoglobin A1c เป็นตัวชี้วัดระดับน้ำตาลในเลือดเฉลี่ยย้อนหลังประมาณ 2-3 เดือน ค่า HbA1c จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งในการติดตามและวินิจฉัยภาวะเบาหวาน รวมถึงประเมินประสิทธิภาพของการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวาน

HbA1c ทำงานอย่างไร?

✅ เมื่อร่างกายมีน้ำตาลในเลือด น้ำตาลบางส่วนจะจับกับ ฮีโมโกลบิน (Hemoglobin) ในเม็ดเลือดแดง
✅ เม็ดเลือดแดงมีอายุประมาณ 120 วัน ดังนั้นค่าที่วัดได้จะสะท้อนระดับน้ำตาลในเลือดเฉลี่ยของช่วง 2-3 เดือนที่ผ่านมา

ความสำคัญของค่า HbA1c

1.ใช้คัดกรองและวินิจฉัยโรคเบาหวาน

ค่าปกติของ HbA1c

2.ติดตามการควบคุมน้ำตาลในเลือด

ค่าที่แนะนำสำหรับผู้ป่วยเบาหวานส่วนใหญ่อยู่ที่ต่ำกว่า 7% แต่ในบางกรณี แพทย์อาจปรับเป้าหมายตามสภาวะสุขภาพของผู้ป่วยแต่ละบุคคล

3.ช่วยป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากเบาหวาน

ค่า HbA1c ที่สูงเกินไปอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคแทรกซ้อน เช่น โรคหัวใจ โรคไต และปัญหาทางสายตา

ปัจจัยที่ส่งผลต่อค่า HbA1c

✅ อาหารและการออกกำลังกาย
✅ การใช้ยารักษาเบาหวาน
✅ โรคประจำตัว เช่น โรคโลหิตจางหรือโรคไตเรื้อรัง
✅ ภาวะเครียดหรือการเจ็บป่วยเรื้อรัง

วิธีลดค่า HbA1c ให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม

✅ ควบคุมอาหาร หลีกเลี่ยงน้ำตาลและคาร์โบไฮเดรตที่ผ่านการขัดสี ลดอาหารแปรรูป และเพิ่มผักผลไม้ที่มีไฟเบอร์สูง
✅ ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เช่น เดินเร็ว ว่ายน้ำ หรือปั่นจักรยาน อย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์
✅ รับประทานยาและติดตามอาการตามคำแนะนำของแพทย์ (สำหรับผู้ที่เป็นเบาหวาน)
✅ จัดการความเครียดและนอนหลับให้เพียงพอ
✅ ควบคุมน้ำหนัก ให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
✅ ตรวจสุขภาพเป็นประจำ เพื่อติดตามค่า HbA1c และปรับแผนการดูแลสุขภาพหากจำเป็น

การตรวจหาค่า HbA1c ต่างจากการตรวจน้ำตาลปลายนิ้วอย่างไร?

✅ การตรวจน้ำตาลปลายนิ้ว (Fasting Blood Sugar – FBS) วัดระดับน้ำตาลเฉพาะช่วงเวลาที่ตรวจ
✅ HbA1c บอกแนวโน้มระดับน้ำตาลเฉลี่ยในช่วง 2-3 เดือน ทำให้รู้ว่าควบคุมเบาหวานได้ดีหรือไม่

ดังนั้น ค่า HbA1c ถือเป็นตัวชี้วัดที่สำคัญที่ช่วยให้แพทย์และผู้ป่วยสามารถประเมินระดับน้ำตาลในเลือดได้อย่างแม่นยำ สำหรับคนที่ยังไม่เป็นโรคเบาหวาน แนะนำให้ตรวจ HbA1c อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง เพื่อป้องกันโรคเบาหวานและภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น ที่สำคัญการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ เช่น ควบคุมอาหาร ออกกำลังกาย และปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด จะช่วยให้ค่า HbA1c อยู่ในระดับที่เหมาะสมและลดความเสี่ยงของโรคแทรกซ้อนในระยะยาวได้