ภาวะที่เส้นใยคอลลาเจนในเยื่อบุตาขาวเสื่อมสภาพเกิดเป็นเยื่อนูนขึ้นมา เรียกว่า ต้อลม (Pinguecula) และลุกลามเข้าไปในตาดำ เรียกว่า ต้อเนื้อ (Pterygium) โดยมีลักษณะสีขาวใส เหลืองขุ่น หรือแดงระเรื่อ โดยสาเหตุของการเกิดต้อเนื้อนั้นยังไม่ทราบแน่ชัดแต่มีหลายปัจจัยที่ทำให้มีอาการมากขึ้น

• แสงแดด และรังสียูวี
• กิจวัตรประจำวันบางอย่างที่ต้องสัมผัสกับฝุ่นควันและความร้อน เช่น การทำงานกลางแจ้ง ขายของริมทาง หรือการทำอาหารเป็นต้น
• การใช้สายตาผิดวิธีต่อเนื่องเป็นเวลานาน เช่น การจ้องหน้าจอคอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์มือถือ
• มีภาวะตาแห้ง
• มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน
• มีอาการเป็นต้อลมและมีการอักเสบของต้อบ่อยครั้ง
• การสัมผัสกับมลพิษต่างๆเช่น ลม ฝุ่น ควัน หรือสารเคมี อย่างต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน ซึ่งลมในที่นี้ไม่ใช่แค่หมายถึงลมที่พัดไปมาตามธรรมชาติเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงลมที่เกิดจากพัดลมหรือแอร์ด้วย มลภาวะทางอากาศ เช่น ฝุ่น PM2.5
• พันธุกรรม

ในระยะแรกของโรคต้อเนื้อนั้นอาจไม่มีอาการ และเมื่อคนไข้สัมผัสกับสิ่งเร้าหรือสิ่งกระตุ้นอย่างต่อเนื่อง ก็มักทำให้มีอาการแสบตา เคืองตา หรือตาแดงตามมาได้ หากไม่ได้รับการดูแลที่ถูกวิธีและต่อเนื่อง จะทำให้อาการแย่ลงและลุกลามเข้าไปในตาดำได้ เบื้องต้น มักจะเน้นที่การดูแล ป้องกัน และหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นให้มักก่อให้เกิดอาการ ดังนี้

• การใส่แว่นดำเพื่อป้องกันลม ฝุ่น ควัน และแสงแดด
• หันพัดลม หรือลมแอร์ไปทางอื่นที่ไม่สัมผัสโดนบริเวณดวงตาโดยตรง
• ใส่แว่นกรองแสง หรือแผ่นกรองแสงบริเวณหน้าจอคอมพิวเตอร์
• พักจากการใช้งานสายตาต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน
• ใส่หมวกหรือกางร่มเมื่อต้องอยู่กลางแจ้ง
• หลีกเลี่ยงการออกกลางแจ้ง ในช่วงที่มีมลพิษทางอากาศ
• หยอดน้ำตาเทียมเพื่อเพิ่มความชุ่มชื่นและลดอาการระคายเคือง

หากต้อเนื้อเริ่มมีขนาดใหญ่และเริ่มมีผลกับการมองเห็น มีการอักเสบของต้อเนื้อบ่อยขึ้นหรือเพื่อบุคลิกภาพที่ดี แพทย์อาจพิจารณาผ่าตัดลอกต้อเนื้อต่อไป

คำแนะนำผู้ป่วยก่อนผ่าตัดต้อเนื้อ
1. ในตอนเย็นก่อนวันผ่าตัดให้อาบน้ำ สระผมชำระร่างกายให้สะอาด
2. ยาประจำตัว สามารถรับประทานได้ตามปกติ ยกเว้น ยาป้องกันการแข็งตัวของเลือด ต้องงดก่อนเข้ารับการผ่าตัดอย่างน้อย 7 วัน หรือตามแพทย์สั่ง
3. ถ้ามีอาการผิดปกติ เช่น มีไข้ ไอมีเสมหะมากหรือรู้สึกวิตกกังวล นอนไม่หลับ ควรแจ้งพยาบาลหรือเจ้าหน้าที่ทราบ
4. ในวันทำผ่าตัด ให้ล้างหน้าด้วยสบู่ 2-3 ครั้ง ห้ามทาแป้งหรือโลชั่น ให้ถอดเครื่องประดับทุกชนิด ไม่ต้องถอดฟันปลอม
5. การผ่าตัดโดยใช้ยาชาเฉพาะที่ สามารถรับประทานอาหารได้ตามปกติ ยกเว้น กรณีทำผ่าตัดโดยวิธีการดมยาสลบ จะต้องงดน้ำและอาหารหลังเที่ยงคืนก่อนเข้ารับการผ่าตัด
6. ผู้ป่วยจะได้รับการทำความสะอาดตาข้างที่ทำผ่าตัดโดยการเช็ดตา หยอดตาด้วยยาปฏิชีวนะ พร้อมให้รับประทานยาก่อนผ่าตัด

คำแนะนำผู้ป่วยหลังผ่าตัดต้อเนื้อ
1. ผู้ป่วยปิดตาแน่น 1 วันหลังผ่าตัด ห้ามเปิดตาเองเพื่อป้องกันเลือดออก
2. รับประทานยาตามคำสั่งแพทย์
3. วันรุ่งขึ้นแพทย์จะนัดมาเปิดตา เพื่อเปิดดูแผลผ่าตัดหลังจากนั้นเริ่มหยอดยาและป้ายยาได้ตามแพทย์สั่ง คือ

• หยอดยาโดยดึงเปลือกตาล่างลง หยอดยาเพียง 1-2 หยด
• ป้ายยา โดยดึงเปลือกตาล่างลงแล้วป้ายยาประมาณ 1 นิ้ว

4. รักษาความสะอาดดวงตาอย่างเคร่งครัด โดยการเช็ดตาอย่างถูกวิธี คือ

• ใช้สำลีสะอาดชุบน้ำต้มสุกที่เย็นแล้วบีบให้หมาดเช็ดจากหัวตาไปหางตาเพียงครั้งเดียวแล้วทิ้งไป
• ถ้าไม่สะอาดให้ใช้สำลีก้อนใหม่ โดยเช็ดในลักษณะเดิม
• ห้ามใช้สำลีก้อนเดิมเช็ดย้อนไปมา

5. ภายหลังการผ่าตัดอาจมีอาการปวดตา และเคืองตาได้ ให้รับประทานยาแก้ปวดตามแพทย์สั่ง
6. ถ้ามีอาการบวมผิดปกติ หรือมีขี้ตามาก ให้รีบมาพบแพทย์ทันที โดยไม่ต้องรอให้ถึงวันนัด
7. สามารถรับประทานอาหาร หรือทำกิจกรรมต่างๆ ได้ตามปกติ
8. สวมแว่นกันแดดไว้เสมอ เมื่อต้องออกลางแจ้งเป็นเวลานาน ประมาณ 1 เดือน
9. นัดตัดไหมประมาณ 7-14 วัน หลังการผ่าตัด
10. ให้มาตรวจทุกครั้งตามที่แพทย์นัด แต่ถ้ามีอาการผิดปกติทางตาเกิดขึ้น เช่น ตาแดงมาก มีขี้ตา ตาบวม ปวดตา น้ำตาไหล ตามัวลง ให้รีบมาพบแพทย์ทันที โดยไม่ต้องรอจนถึงวันนัด

อาการข้างเคียงหรือภาวะแทรกซ้อนของการผ่าตัดต้อเนื้อ
1. หลังผ่าตัดผู้ป่วยจะมีอาการเคืองตาหรือตาแห้งเกิดขึ้นได้
2. อาจเกิดภาวะติดเชื้อขึ้นได้
3. ต้อเนื้อสามารถกลับมาเป็นซ้ำใหม่ได้อีกครั้ง