โรคข้อเข่าเสื่อมเป็นปัญหาสุขภาพที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ ทำให้เกิดอาการปวดเข่า ข้อเข่ายึดติด และเดินลำบาก เมื่อลักษณะความเสื่อมรุนแรงจนการรักษาอื่น ๆ ไม่ได้ผล การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม จึงเป็นทางเลือกที่ช่วยรักษาอาการเจ็บปวดและฟื้นฟูการเดินของผู้ป่วยให้กลับมา

การผ่าตัดข้อเข่าเทียมแบบดั้งเดิมอาศัยความชำนาญของศัลยแพทย์และเครื่องมือช่วยจัดแนวกระดูก แต่ในปัจจุบันมีนวัตกรรม “การผ่าตัดข้อเข่าเทียมโดยใช้คอมพิวเตอร์ช่วย” หรือ Computer-Assisted Total Knee Arthroplasty ซึ่งนำระบบคอมพิวเตอร์และเซ็นเซอร์นำวิถีมาใช้ระหว่างผ่าตัด เพื่อช่วยให้การผ่าตัดมีความแม่นยำมากยิ่งขึ้น

ข้อดีของการผ่าตัดด้วยคอมพิวเตอร์

• ความแม่นยำสูงขึ้น การใช้คอมพิวเตอร์ช่วยผ่าตัดทำให้ศัลยแพทย์สามารถวางตำแหน่งข้อเข่าเทียมได้อย่างถูกต้องตามแนวที่วางแผนไว้ ช่วยปรับแนวแกนขาของข้อเข่าใหม่ให้ตรงตามหลักชีวกลศาสตร์ ลดความคลาดเคลื่อนที่อาจเกิดจากสายตาหรือเครื่องมือแบบดั้งเดิม ความแม่นยำที่สูงขึ้นนี้มีส่วนสำคัญในการทำให้ข้อเข่าเทียมทำงานได้ใกล้เคียงกับข้อเข่าปกติและลดปัญหาที่อาจเกิดหลังผ่าตัด
• ลดความเสี่ยงของข้อเข่าเบี้ยวหรือเคลื่อน ด้วยความแม่นยำในการจัดแนวและวางตำแหน่งข้อเทียมที่ดีขึ้น ช่วยป้องกันหรือลดโอกาสที่ข้อเข่าเทียมจะอยู่ผิดตำแหน่งหรือทำมุมเอียงผิดปกติ การจัดวางข้อเทียมที่ถูกต้องทำให้ขาไม่โก่งหรืองอผิดรูปหลังผ่า ลดความเสี่ยงที่ข้อเข่าใหม่จะหลวมเคลื่อนในอนาคต ส่งผลให้อายุการใช้งานของข้อเทียมยืนยาวมากขึ้นตามที่ควรจะเป็น
• ลดความเสียหายต่อเนื้อเยื่อรอบข้าง เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ช่วยให้การตัดกระดูกเป็นไปอย่างแม่นยำและจำเพาะเจาะจง จึงตัดเฉพาะส่วนที่จำเป็นและรักษาส่วนเนื้อเยื่อและกระดูกปกติไว้ได้มากขึ้น ในการผ่าตัดแบบดั้งเดิม ศัลยแพทย์มักต้องใส่แกนเหล็กนำแนวเข้าไปในโพรงกระดูกเพื่อช่วยจัดแนว ซึ่งอาจก่อการบาดเจ็บแก่เนื้อเยื่อภายในกระดูกและทำให้เสียเลือดมากกว่า การใช้ระบบคอมพิวเตอร์ช่วยผ่าตัดทำให้ไม่ต้องใส่อุปกรณ์นำแนวเข้าไปในโพรงกระดูก แต่ใช้ตัวจับสัญญาณภายนอกติดกับกระดูกแทน จึงลดการรบกวนต่อเนื้อเยื่อภายในและลดการสูญเสียเลือดระหว่างผ่าตัดได้ ผลที่ตามมาคือภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ เช่น อาการบวมอักเสบหรือติดเชื้อมีโอกาสเกิดลดลง
• ฟื้นตัวเร็วขึ้น เมื่อการผ่าตัดมีความแม่นยำและก่อความบอบช้ำน้อยลง ร่างกายจึงฟื้นฟูซ่อมแซมได้เร็ว ผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดด้วยระบบคอมพิวเตอร์มักเสียเลือดน้อยและมีแผลผ่าตัดที่กระทบเนื้อเยื่อน้อย ทำให้รู้สึกเจ็บปวดน้อยกว่า ส่งผลให้สามารถเริ่มขยับเข่าและทำกายภาพบำบัดได้เร็วขึ้น ระยะเวลาพักฟื้นในโรงพยาบาลสั้นลง ผู้ป่วยกลับไปเดินลงน้ำหนักและทำกิจวัตรประจำวันได้ไวกว่าเมื่อเทียบกับการผ่าตัดวิธีดั้งเดิม
• ลดโอกาสในการต้องผ่าตัดซ้ำ การวางข้อเข่าเทียมได้ตรงแนวและสมดุลตั้งแต่แรกเริ่มช่วยให้ข้อเทียมทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและสึกหรอน้อยลง เมื่อข้อเทียมอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม ข้อใหม่จะมั่นคงและรองรับน้ำหนักได้ดี ส่งผลให้อายุการใช้งานของข้อเข่าเทียมยาวนานขึ้นตามมาตรฐาน (อาจยาวนานหลายสิบปี) ลดความเสี่ยงที่ผู้ป่วยจะต้องกลับมารับการผ่าตัดแก้ไขหรือเปลี่ยนข้อเข่าเทียมใหม่ในอนาคต

ผลลัพธ์ที่ได้คือคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมที่ได้รับการผ่าตัดดีขึ้นทั้งในระยะสั้นและระยะยาว การจัดแนวข้อเข่าที่แม่นยำส่งผลให้การทำงานของข้อเข่าเทียมดีขึ้นและเพิ่มความทนทานของข้อในระยะยาวตามไปด้วย