สตรีที่มีอาการปวดท้องน้อยรุนแรงช่วงที่มีประจำเดือนบ่อย ๆ อย่านิ่งนอนใจ เพราะนี่อาจเป็นสัญญาณอันตรายเกี่ยวกับภาวะเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่ ดังนั้นเพื่อลดความเสี่ยงจากภาวะดังกล่าวก่อนสาย เรามาทำความรู้จักถึงสาเหตุและอาการปวดท้องน้อยที่บ่งชี้ว่าเราเข้าข่ายเป็นภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหรือไม่

เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ คืออะไร?

เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ คือ ภาวะที่เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญภายนอกโพรงมดลูก อาจเกิดได้บริเวณในเนื้อมดลูกและนอกมดลูก โดยผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นสตรีวัยเจริญพันธุ์ มักมีอาการปวดท้องน้อยเรื้อรังโดยเฉพาะในช่วงที่มีประจำเดือน และปัญหาภาวะมีบุตรยาก ซึ่งสาเหตุเกิดจากประจำเดือนไหลย้อนกลับไปอยู่ในอุ้งเชิงกราน จนเกิดการฝังตัวของเซลล์ในบริเวณต่าง ๆ ได้แก่ รังไข่ ท่อนำไข่ ผนังอุ้งเชิงกราน ผนังมดลูก ในบางครั้งเซลล์เยื่อบุโพรงมดลูกอาจกระจายไปยังอวัยวะส่วนอื่นๆ เช่นผนังลำไส้ เยื่อบุกระเพาะปัสสาวะ ปอด เป็นต้น

อาการของเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

• มีอาการปวดบริเวณท้องน้อยในช่วงมีประจำเดือน
• เจ็บในอุ้งเชิงกราน อาจร้าวไปหลังหรือก้นกบขณะมีเพศสัมพันธ์
• ขับถ่ายปัสสาวะหรืออุจจาระลำบากขณะมีประจำเดือน บางรายมีเลือดออกทางปัสสาวะหรืออุจจาระ
• ปวดท้องน้อยเรื้อรัง
• ภาวะมีบุตรยาก
• มีเลือดออกมากหรือกะปริดกะปรอยระหว่างรอบเดือน
• มีก้อนเนื้อกดเจ็บ ลักษณะเหมือนห้อเลือดในช่วงที่มีประจำเดือน

กลุ่มเสี่ยงที่มีโอกาสเป็นโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

• ไม่เคยผ่านการคลอดบุตรมาก่อน
• มีประจำเดือนเร็ว
• เข้าสู่วัยหมดประจำเดือนช้า
• ช่วงรอบเดือนสั้นและระยะที่มีนานกว่า 7 วัน
• ระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนมากไป
• กรรมพันธุ์
• การเจริญของระบบสืบพันธุ์ผิดปกติ
• การผ่าตัดคลอด

การตรวจวินิจฉัยโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

• การตรวจภายใน
• การตรวจอัลตราซาวด์ (Ultrasound)
• การตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI)
• การผ่าตัดส่องกล้องเพื่อวินิจฉัย

การรักษาเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

• การรักษาด้วยยา ได้แก่ ยาแก้ปวดที่มีฤทธิ์ต้านการอักเสบ หรือการใช้ฮอร์โมนบำบัดซึ่งมีทั้งชนิดยาเม็ดคุมกำเนิด ยาฉีด และห่วงฮอร์โมนสำหรับใส่ในโพรงมดลูก
• การผ่าตัด ได้แก่ การผ่าตัดส่องกล้อง และการผ่าตัดเปิดหน้าท้อง

อย่างไรก็ตามการรักษาภาวะดังกล่าว แพทย์จะวินิจฉัยแนวทางการรักษาเฉพาะบุคคล ซึ่งผู้ป่วยบางรายอาจมีปัจจัยหรือข้อจำกัดที่แตกต่างกัน และสำหรับผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงหรือมีอาการปวดท้องน้อยเป็นประจำในช่วงมีประจำเดือน ควรรีบปรึกษาแพทย์ เพื่อเข้ารับการตรวจและรักษาต่อไป