ฝ้า สาเหตุหลักๆ คือเกิดจากแสงแดด ไม่ว่าจะเป็นแสงแดดจากกิจกรรมกลางแจ้ง หรือแม้กระทั่งเพียงถูกไอแดดผ่านทางหน้าต่าง ก็สามารถทำให้เกิดฝ้าได้ทั้งสิ้นค่ะ สาเหตุอื่นๆ ที่เป็นตัวเสริมทำให้เป็นฝ้ามากขึ้น ได้แก่ ฮอร์โมนเพศหญิง เช่น การได้รับยาคุมกำเนิดหรือฮอร์โมนรักษาวัยทอง ยาบางชนิด เป็นต้น

แล้วรู้หรือไม่.. แสงแดดไม่ว่าช่วงเช้าหรือเย็น ก็มีรังสีอัลตราไวโอเลต (Ultraviolet) ซึ่งเป็นรังสีตัวการที่ทำให้เกิด ฝ้า กระ รอยเหี่ยวย่น และสิว ตามมา

สำหรับแสงแดดช่วงกลางวัน ระหว่างเวลา 10.00 – 15.00 น. เป็นช่วงที่แดดแรงที่สุด และมีรังสีอัลตราไวโอเลตมากที่สุด แต่ปัญหากลับน้อย เพราะคนส่วนมากกลัว เลยหลบเลี่ยงได้ดี แต่ในช่วงเช้าหรือเย็นที่มีความแรงของแสงแดดน้อยกว่า (ซึ่งก็มีอัลตราไวโอเลตเช่นกัน) กลับเป็นปัญหามากกว่า เพราะคนไม่กลัว บางคนถูกแสงแดดนานเป็นชั่วโมง ทั้งที่จริงๆ แล้ว การถูกแสงแดดนานกว่า 5 นาที ผิวก็เริ่มเสียแล้วค่ะ

นอกจากนี้ ไอแดด (แสงสะท้อนจากพื้นเข้าหน้า) ก็มีอัลตราไวโอเลตเช่นเดียวกัน แต่มีความแรงน้อยกว่า อย่างไรก็ตามถ้าสัมผัสนาน ก็จะเกิดปัญหาได้เช่นเดียวกัน

แสงแดดเป็นพลังงานที่มีผลเสียต่อผิวหนังและเซลล์ผิวหนัง มีฤทธิ์สะสม ถ้าถูกแสงแดดสะสมต่อเนื่อง ร่างกายของเราซ่อมแซมไม่ทัน จะทำให้เกิดความผิดปกติที่ผิวหนังได้ โดยเฉพาะฝ้า กระ สิว ริ้วรอย รวมถึงมะเร็งผิวหนัง

การป้องกันสำคัญกว่าการรักษา

• ถ้าทำงานกลางแจ้งหรือต้องถูกไอแดดเป็นเวลานาน ให้ทาครีมกันแดดอย่างถูกต้อง ใส่ผ้าปิดหน้าตลอด ใส่หมวกปีกกว้าง
• ถ้าขับขี่หรือซ้อนมอเตอร์ไซค์ ซึ่งเป็นกิจกรรมที่ต้องสัมผัสแดดโดยตรง และมักต้องสัมผัสเป็นเวลานาน ให้ป้องกัน 3 ชั้น คือ 1. ทาครีมกันแดดอย่างถูกต้อง 2. ใส่ผ้าปิดหน้า และ 3. ใส่หมวกกันน็อคชนิดเต็มใบ ติดฟิล์มชนิดสีเข้มทุกครั้งที่ขับหรือซ้อนรถมอเตอร์ไซค์ ใกล้ หรือไกล ใส่ทุกครั้งไม่มีข้อยกเว้น

วิธีการทาครีมกันแดดอย่างถูกต้อง

• เลือกครีมกันแดด ยี่ห้อที่เชื่อถือได้ มี อย. มี SPF 50 ขึ้นไป และ กัน UVA (โดยดูจาก PA ตั้งแต่3+ ขึ้นไป หรือเครื่องหมาย PA ที่มีวงกลมล้อมรอบ)
• ทาครีมกันแดดปริมาณตามมาตรฐานคือ 1 กรัมต่อการทาทั่วหน้า 1 ครั้ง สามารถกะปริมาณได้โดย บีบครีมยาว 2 ข้อนิ้ว ความกว้างลำครีมครึ่งเซนติเมตร ทาทั่วหน้า เกลี่ยครีมเบาๆให้เข้าไปในผิวหน้าให้สีเสมอกัน จะทาลงมาที่คอด้วยก็ได้ แต่ต้องเพิ่มปริมาณครีมกันแดดด้วย หากทาน้อยกว่านี้ จะมีประสิทธิภาพในการกันแดดน้อย ทาทุกวันตอนเช้า และทาซ้ำอีกทีก่อนออกไปทำกิจกรรมที่ต้องถูกแสงแดดแรงๆ หรือนานๆ เช่นออกกำลังกายกลางแจ้ง ไปเที่ยวชายทะเล ทั้งนี้ เพราะครีมกันแดดจะกันแดดได้อย่างมีประสิทธิภาพที่สุดในช่วงระยะเวลา 2 ชม. แรกหลังทา การทาซ้ำถ้ามีที่ล้างหน้าให้ล้างหน้าก่อน ถ้าไม่มีที่ล้างหน้าให้ทาซ้ำไปได้เลย

แล้วจะต้องรักษาอย่างไร เมื่อฝ้ามาเยือน วันนี้หมอมีเคล็ดลับดีๆ มาบอกกัน คือ

• การป้องกันไม่ให้เกิดฝ้าใหม่สำคัญที่สุด ดังนั้นการหลีกเลี่ยงแสงแดดทั้งช่วงเช้า กลางวัน และเย็น การทาครีมกันแดดอย่างถูกต้อง เป็นสิ่งสำคัญที่สุดมากกว่าการรักษาใดๆ
• ยาทาฝ้า มีทั้งทาตอนเช้าและทาก่อนนอน ให้ทาตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด
• ยาทาฝ้า มีหลายสูตรตั้งแต่สูตรอ่อน จนถึงยาทาที่มีฤทธิ์แรง ยาทาที่มีฤทธิ์ค่อนข้างแรงบางตัวต้องแช่ตู้เย็น เพราะถ้าถูกอากาศร้อนหรือถูกแสงแดดจะทำให้ครีมเปลี่ยนสีเป็นสีน้ำตาล คุณภาพยาทาจะลดลง ยาทาที่มีฤทธิ์อ่อนจะมีผลข้างเคียงน้อยกว่า

ผลข้างเคียงจากยาทารักษาฝ้า เช่น ทำให้มีสิวขึ้น หยุดยาแล้วรอยดำเพิ่มมากขึ้น หรืออาจเกิดฝ้าถาวร บางคนผิวไวทำให้หน้าแดง ดังนั้น การใช้ยารักษาฝ้า ควรอยู่ใต้คำแนะนำดูแลของแพทย์
• ยากิน สำหรับผู้ที่ทายาแล้วไม่ได้ผล
• Q-Switched Laser สำหรับผู้ที่ทายาแล้วไม่ได้ผล Q-Switched Laser คือเลเซอร์ที่มีหลักการปล่อยคลื่นแสงที่มีความเข้ม และความหนาแน่นสูง ซึ่งจะมีผลในการทำลายเม็ดสีที่อยู่ในชั้นตื้น มีความสามารถพิเศษในการดูดซับเม็ดสี และฮีโมโกลบิน ซึ่งเหมาะสำหรับการรักษาฝ้า กระแดด

การรักษาทุกวิธีที่กล่าวมา จำเป็นต้องหลีกเลี่ยงแสงแดดและทาครีมกันแดดอย่างถูกต้องควบคู่ไปด้วย มิฉะนั้นฝ้าก็จะกลับมาเป็นใหม่ได้

สรุปคือฝ้ารักษาได้ แต่การป้องกันสำคัญกว่าการรักษานะ