การตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมหรือตรวจหาสาเหตุอาการผิดปกติของเต้านม จำเป็นต้องใช้ภาพเอกซเรย์เพื่อช่วยคัดกรองและวินิจฉัยอาการ ซึ่งแต่ละวิธีต่างกันอย่างไร และจะใช้วิธีใดดี บทความนี้จะมีคำตอบ

ภาพถ่ายทางรังสีของเต้านม มี 3 วิธีหลักคือ แมมโมแกรม อัลตราซาวด์เต้านม และ MRI เต้านม (การตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า) โดยทั้ง 3 วิธีมีความแม่นยำ ความรวดเร็วในการตรวจ ข้อดี ข้อเสีย และความเหมาะสมในการเลือกใช้ที่แตกต่างกันไป ดังนี้

แมมโมแกรม คือ การถ่ายภาพรังสีหรือเอกซเรย์เต้านม จะมีความไวในการตรวจพบความผิดปกติประมาณ 50-75% ซึ่งปัจจุบันแมมโมแกรมมี 2 รูปแบบ คือ แบบ 2 มิติ และ 3 มิติ โดยแบบ 3 มิติจะมีความไวและแม่นยำในการตรวจพบโรคสูงกว่าแบบ 2 มิติ แมมโมแกรมจะสามารถตรวจพบหินปูนเต้านม ถุงน้ำและก้อนขนาดใหญ่ได้ แต่มีข้อจำกัด คือ หากเนื้อเต้านมแน่นในคนอายุน้อย จะส่งผลให้ตรวจหาก้อนหรือถุงน้ำขนาดเล็กได้ไม่ชัด

อัลตราซาวด์เต้านม คือ การตรวจหาความผิดปกติในเนื้อเต้านมโดยใช้การสะท้อนของคลื่นเสียง มีความไวในการตรวจพบความผิดปกติประมาณ 70-90% และมีข้อดี คือ ผู้ป่วยไม่ต้องสัมผัสรังสี ตรวจได้ง่าย รวดเร็ว และราคาไม่สูง โดยการอัลตร้าซาวด์เต้านม สามารถตรวจพบก้อนหรือถุงน้ำขนาดเล็กได้ดีกว่าแมมโมแกรม โดยเฉพาะในผู้ที่มีเนื้อเต้านมค่อนข้างแน่นหรืออายุน้อย

ข้อจำกัด คือ การอัลตราซาวด์เต้านมจะไม่สามารถเห็นหินปูนได้ชัดเมื่อเทียบกับแมมโมแกรมโดยเฉพาะหินปูนขนาดเล็ก และความแม่นยำในการตรวจพบความผิดปกติจะขึ้นกับแพทย์ผู้ทำเป็นหลัก ดังนั้น เพื่อให้ได้ความแม่นยำที่สูงสุดควรตรวจกับแพทย์เฉพาะทาง

MRI เต้านม หรือการตรวจเต้านมด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า มีความไวในการตรวจพบความผิดปกติประมาณ95-100% ซึ่งจะสูงกว่าสองวิธีข้างต้น โดยมีข้อเสีย คือ ราคาสูง มีให้บริการในบางโรงพยาบาล ใช้เวลาตรวจนาน และอาจมีการเจาะตรวจชิ้นเนื้อมากเกินความจำเป็น

การ MRI เต้านม จำเป็นต้องใช้แพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางเป็นพิเศษในการแปลผล ดังนั้น ปัจจุบันจึงใช้วิธีนี้ในเฉพาะผู้ป่วยบางราย อาทิ ผู้ที่เสริมเต้านม ผู้ที่มีประวัติมะเร็งเต้านมทางพันธุกรรม ผู้ที่เป็นมะเร็งเต้านมบางชนิดเช่น Lobular carcinoma เป็นต้น

หากทำแมมโมแกรมร่วมกับอัลตราซาวด์ จะพบว่าความไวและความแม่นยำในการตรวจพบมะเร็งมากถึง 95% โดยเฉพาะการทำแมมโมแกรมแบบ 3 มิติ ความไวและความแม่นยำจะเทียบเท่าได้กับการทำ MRI เต้านม ดังนั้น ปัจจุบันมาตรฐานของการตรวจภาพรังสีเต้านมจึงยังคงเป็นแมมโมแกรมร่วมกับอัลตราซาวด์เต้านม ส่วน MRI เต้านม เหมาะสำหรับผู้ป่วยบางรายเท่านั้น