แม้ว่าริดสีดวงทวารหนักจะไม่ใช่สิ่งที่เราคิดว่าเป็นอวัยวะของร่างกาย แต่เส้นเลือดที่ทวารหนักกลับเป็นส่วนหนึ่งที่น้อยคนจะพูดถึง และบ่อยครั้งที่หลอดเลือดเหล่านี้จะกลายเป็นปัญหาจนกระทั่งหลอดเลือดดังกล่าวขยายใหญ่ขึ้น หรือที่เราเรียกว่า ริดสีดวงทวารหนัก แต่การรักษาในอดีตด้วยการผ่าตัดเพื่อเอาริดสีดวงออกทำให้ผู้ป่วยกลัวการรักษา อย่างไรก็ตามการพัฒนาทางเทคโนโลยีได้นำไปสู่การค้นพบวิธีรักษาริดสีดวงทวารแบบไม่ผ่าตัดที่มีประสิทธิภาพ นั่นคือการรักษาโรคริดสีดวงทวารหนักด้วยเลเซอร์

ริดสีดวงทวาร คืออะไร ?

ริดสีดวงทวาร เกิดจากกลุ่มหลอดเลือดดำส่วนปลายสุดของลำไส้ใหญ่เกิดอาการบวม โป่งพองและติ่งนูนยื่นออกมาจากทวารหนัก ซึ่งเรียกว่าหัวของริดสีดวงทวาร โดยชนิดของริดสีดวงทวารแบ่งเป็น 2 ประเภท ได้แก่ ริดสีดวงทวารหนักภายใน และริดสีดวงทวารหนักภายนอก ซึ่งทั้งสองชนิดมีอาการแสดงต่างกัน ดังนี้

ชนิดที่ 1 ริดสีดวงทวารหนักภายใน พบได้บริเวณตำแหน่งเหนือทวารหนักขึ้นไป ซึ่งหลอดเลือดที่โป่งพองมักไม่โผล่ออกมา และไม่สามารถคลำเจอได้ ซึ่งจะตรวจเจอได้จากการส่องกล้องทางทวารหนัก โดยทั่วไปอาการของริดสีดวงทวารหนักภายในมักไม่เกิดอาการเจ็บปวดใด ๆ แต่ในบางครั้งอาจมีเลือดแดงสดออกมาขณะขับถ่าย

ชนิดที่ 2 ริดสีดวงทวารหนักภายนอก พบได้บริเวณปากรอยย่นทวารหนัก สามารถสังเกตเห็นง่ายและคลำเจอได้ มักมีอาการเจ็บปวดจากประสาทรับความรู้สึก และอาจมีเลือดออกระหว่างขับถ่ายหรือภายหลังถ่ายอุจจาระ หรือปวดมากจากภาวะมีก้อนเลือดคั่วในหัวริดสีดวงทวารหนัก

สาเหตุริดสีดวงทวาร

• ผู้ประกอบอาชีพที่มีความจำเป็นต้องยืนหรือนั่งนาน ๆ
• ภาวะแทรกซ้อนโรคอื่น ๆ เช่น โรคตับแข็ง หรือโรคตับอักเสบไวรัสบี
• ยกสิ่งของหนักบ่อย
• การนั่งขับถ่ายนานๆ เบ่งอุจจาระแรง เนื่องจากมีอาการท้องผูกหรือท้องเสียเรื้อรัง
• มีกิจกรรมทางเพศบริเวณทวารหนัก
• ผู้ที่มีประวัติในครอบครัวเป็นริดสีดวงทวารหนัก
• เนื้อเยื่อเกี่ยวพันในช่องทวารหนักเสื่อมสภาพ
• รับประทานอาหารที่มีไฟเบอร์ต่ำ
• การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน

อาการริดสีดวงทวาร

• มีเลือดออกขณะหรือหลังถ่ายอุจจาระ
• มีติ่งหรือก้อนที่ทวารหนักอาจมีอาการอักเสบ ปวด เจ็บ บริเวณที่เป็นริดสีดวง อาจหดกลับหรือบางรายไม่สามารถหดหรือดันกลับเข้าไปได้
• บางรายอาจมีอาการหน้ามืด วิงเวียนศีรษะจากการเสียเลือดขณะถ่ายอุจจาระ

การผ่าตัดเพื่อรักษาโรคริดสีดวงด้วยเลเซอร์

การผ่าตัดเพื่อรักษาโรคริดสีดวงด้วยเลเซอร์ เป็นทางเลือกใหม่ในการรักษาที่ได้ผลและได้รับความนิยมแพร่หลายด้วยเลเซอร์ประสิทธิภาพสูง เพื่อทำลายเส้นเลือดที่ผิดปกติบริเวณริดสีดวงให้ฝ่อและยุบลง โดยไม่กระทบกล้ามเนื้อหูรูดทวารหนัก ซึ่งข้อดีของการรักษาด้วยเลเซอร์ คือระยะเวลาที่ใช้ในการผ่าตัดน้อยประมาณ 30 นาที และไม่ต้องพักฟื้นนาน สามารถกลับไปใช้ชีวิตได้ตามปกติ อีกทั้งลดผลข้างเคียงจากภาวะแทรกซ้อนภายหลังการผ่าตัดอีกด้วย

การป้องกันโรคริดสีดวงทวาร

• เคลื่อนไหวร่างกายสม่ำเสมอ เช่น ออกกำลังกาย ไม่นั่งหรือยืนนาน ๆ
• ขณะขับถ่ายไม่ควรอ่านหนังสือหรือเล่นมือถือนาน ๆ
• ไม่อั้นอุจจาระ ควรอุจจาระให้เป็นเวลา และไม่เบ่งอุจจาระแรง
• ปรับพฤติกรรมการรับประทานอาหาร เน้นการอาหารที่มีกากใยสูง
• ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอ อย่างน้อย 8-10 แก้ว /วัน
• หลีกเลี่ยงการยกของหนัก
• หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และเครื่องดื่มคาเฟอีน

โรคริดสีดวงทวารหนักเป็นโรคที่ใกล้ตัวเราทุกคน ดังนั้นสิ่งสำคัญของการป้องกันโรคริดสีดวง คือการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำให้เหมาะสม หากพบว่ามีความผิดปกติควรรีบพบแพทย์ เพื่อตรวจหาสาเหตุและเข้ารับการรักษาด้วยวิธีที่เหมาะสม