“ต่อมไร้ท่อ” กับการเจริญเติบโตในเด็ก

การทำงานของร่างกายมนุษย์นั้น มีความซับซ้อน และมีการทำงานของแต่ละอวัยวะที่แตกต่างกันออกไป ซึ่งหนึ่งในอวัยวะที่ใช้ในการควบคุมการเจริญเติบโตของร่างกายและส่งต่อคำสั่งไปยังอวัยวะอื่น ๆ คือ “ต่อมไร้ท่อ”

“ต่อมไร้ท่อ” คืออะไร?

ต่อมไร้ท่อ คือ ก้อนเนื้อขนาดเล็ก มีหลายจุดในร่างกาย ทำหน้าที่ควบคุมการเผาผลาญ และการแสดงปฏิกิริยาที่ตอบสนองต่อสิ่งเร้า ด้วยการสร้างสิ่งที่เรียกว่า “ฮอร์โมน”

โดยฮอร์โมนที่ถูกสร้างขึ้นในต่อมไร้ท่อ จะส่งผลแตกต่างกันไปในแต่ละอวัยวะ และทำงานด้วยการไหลไปตามกระแสเลือด ดังนั้น หากต่อมไร้ท่อเกิดความผิดปกติ เด็กจะมีฮอร์โมน การเจริญเติบโต และการพัฒนาทางร่างกายที่ผิดปกติตามมาด้วย โดยฮอร์โมนที่เกี่ยวพันมีหลายชนิด ดังนี้

● Growth Hormone หรือฮอร์โมนเจริญเติบโต หากต่อมไร้ท่อผลิตฮอร์โมนชนิดนี้น้อยเกินไป เด็กจะตัวเตี้ย แคระ แต่หากผลิตออกมามากเกินไป เด็กจะตัวสูงใหญ่มากกว่ามาตรฐานวัยเดียวกัน
● Thyroid Hormone หรือฮอร์โมนไทรอยด์ หากไม่มีการสร้างฮอร์โมนไทรอยด์ ต่อมไทรอยด์จะไม่ทำงาน ส่งผลให้ร่างกายของผู้ป่วยเชื่องช้า เรียนรู้ช้า และไม่มีการเจริญเติบโต
● Glucocorticoid Hormone หากร่างกายมีฮอร์โมนชนิดนี้มากไป จะส่งผลให้ตัวอ้วนเตี้ย แต่หากได้รับฮอร์โมนนี้จากภายนอก จะส่งผลให้เกิดภาวะกระดูกพรุน หักง่าย และโตช้า
● Sex Hormone หรือฮอร์โมนเพศ คือฮอร์โมนที่ควบคุมการเจริญเติบโตของรังไข่ การมีรอบเดือน และการเปลี่ยนแปลงของร่างกายภายนอกในเด็กผู้หญิง รวมถึงควบคุมการเจริญเติบโตของร่างกายภายนอกเด็กชาย อาทิ ขนาดของอัณฑะ ขน กลิ่นตัว หรือหนวด

จะเห็นได้ว่าการทำงานของต่อมไร้ท่อที่อยู่ในร่างกาย ถือเป็นสิ่งสำคัญที่ไม่สามารถมองข้ามได้ ดังนั้น หากสังเกตพบความผิดปกติในการเจริญเติบโตของลูก ควรเข้าปรึกษาและพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญระบบต่อมไร้ท่อและเมตาบอลิซึม เพื่อประเมินถึงสาเหตุความผิดปกติตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ให้การรักษาเป็นไปได้ทันท่วงที ให้เด็กกลับมามีการเจริญเติบโตที่ปกติเทียบเท่าเด็กวัยเดียวกัน