ยาคุมกำเนิดในปัจจุบันมีให้เลือกหลากหลายชนิดตามความสะดวกและเหมาะสมกับผู้ใช้ ทั้งชนิดรับประทาน ฉีด ใส่ห่วง และฝัง เป็นต้น นอกจากยาคุมกำเนิดใช้เพื่อคุมกำเนิดแล้ว ยาคุมกำเนิดชนิดรับประทานหรือฉีดยังสามารถใช้รักษาโรคบางชนิดได้อีกด้วย แล้วจริงหรือไม่ที่ว่ายาคุมกำเนิดเหล่านี้เพิ่มความเสี่ยงในการเกิด “มะเร็งเต้านม”

ทำไมการกินยาคุมจึงเสี่ยงเกิด “มะเร็งเต้านม” ?

หนึ่งในการเพิ่มความเสี่ยงการเกิดมะเร็งเต้านมคือการที่เต้านมถูกกระตุ้นด้วยฮอร์โมนในร่างกายเป็นระยะเวลานาน ทั้งฮอร์โมนจากภายในร่างกาย เช่น การที่ประจำเดือนมาเร็วก่อนอายุ 12 ปี ประจำเดือนหมดช้ากว่า 55 ปี การไม่มีลูก เป็นต้น และภายนอกร่างกาย เช่น การใช้ยาคุมกำเนิดหรือฮอร์โมนชดเชยหลังหมดประจำเดือน ดังนั้นการใช้ยาคุมกำเนิดที่จัดได้ว่าเป็นฮอร์โมนจากภายนอกร่างกายจึงสามารถทำให้ความเสี่ยงเป็นมะเร็งเต้านมเพิ่มขึ้นได้

ยาคุมกำเนิดในปัจจุบันแยกออกเป็น 2 ชนิดตามส่วนประกอบของฮอร์โมน คือ ชนิดฮอร์โมนที่ประกอบไปด้วยเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนผสมกัน (Combined hormonal contraception) กับประเภทฮอร์โมนเดี่ยวที่ประกอบไปด้วยโปรเจสเตอโรนเพียงอย่างเดียว (Progesterone-only contraception)

ทั้งสองชนิดสามารถเพิ่มความเสี่ยงการเป็นมะเร็งเต้านมได้ทั้งคู่ ประมาณ 1.5 เท่าเมื่อเทียบกับคนทั่วไปที่ไม่ใช้ฮอร์โมน แต่ต่างกันที่ชนิดฮอร์โมนเดี่ยวหรือโปรเจสเตอโรนเพียงอย่างเดียวจะเพิ่มความเสี่ยงการเป็นมะเร็งเต้านมมากกว่าชนิดสองฮอร์โมน อีกทั้งยาคุมกำเนิดไม่ว่าชนิดรับประทาน ฉีด ฝัง ใส่ห่วงชนิดมีฮอร์โมนล้วนแต่สามารถเพิ่มความเสี่ยงการเป็นมะเร็งเต้านมได้ทั้งสิ้น แต่หากหยุดยาไปนานกว่า 10 ปี ความเสี่ยงจะกลับมาเท่าคนทั่วไปได้

คุมกำเนิดอย่างไรให้เสี่ยง “มะเร็งเต้านม!” น้อยที่สุด

• ใช้ยาคุมกำเนิดเมื่อมีความจำเป็นเท่านั้น เช่นหากใช้รักษาโรคเมื่อตัวโรคดีขึ้นแล้วให้หยุดยา
• เปลี่ยนเป็นใช้วิธีคุมกำเนิดชนิดที่ไม่มีฮอร์โมนแทน เช่น ถุงยางอนามัย ทำหมัน ใส่ห่วงชนิดที่ไม่มีฮอร์โมน เป็นต้น
• ใช้ยาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนผสม จะความเสี่ยงน้อยกว่าชนิดฮอร์โมนเดี่ยว

แม้จะฟังดูน่าวิตกกังวล แต่ยาคุมกำเนิดเป็นเพียงหนึ่งในปัจจัยเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งเต้านมเท่านั้น ไม่ใช่สาเหตุหลักแต่อย่างใด และยังคงมีความเสี่ยงมาจากปัจจัยอื่น ๆ ร่วมด้วย อาทิ พันธุกรรม การสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ เป็นต้น ดังนั้น หากมีความจำเป็นในการใช้ยาคุมกำเนิดต่อเนื่องควรอยู่ในการควบคุมและดูแลของแพทย์ รวมถึงควรได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมอยู่เสมอ