ผู้ป่วยโรคเบาหวานมีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดโรคไตจากเบาหวานหรือเบาหวานลงไต (Diabetic Nephropathy) พบมากในผู้ป่วยเบาหวานประเภทที่ 1 และ 2 เนื่องจากค่าน้ำตาลในเลือดที่สูงและสะสมในผนังเลือดเป็นระยะเวลานานจนตีบและอุดตัน เป็นปัจจัยทำให้เส้นเลือดฝอยในไตไม่สามารถกรองของเสียออกจากเลือดและร่างกายได้ ส่งผลให้ไตทำงานหนักและนำไปสู่ภาวะไตวายเรื้อรังในที่สุด

อาการเบาหวานลงไต แบ่งเป็น 5 ระยะ ตามปริมาณโปรตีนอัลบูมินและอัตราการกรองของไต (GFR) ดังนี้

• ระยะแรก ไตยังทำงานเป็นปกติ มักตรวจไม่พบค่าโปรตีนอัลบูมิน
• ระยะสอง ไตยังทำงานปกติ แต่อาจเริ่มตรวจพบโปรตีนอัลบูมินเล็กน้อยและอัตราการกรองไตเริ่มทำงานได้น้อยลง
• ระยะสาม เริ่มพบอัลบูมินในปัสสาวะ ปริมาณ 30-300 มิลลิกรัมต่อวัน อัตราการกรองไตทำงานได้ลดลงระดับกลางถึงมาก อัตราการกรองไตอยู่ที่ 30-59%
• ระยะสี่ พบอัลบูมินในปัสสาวะเกิน 300 มิลลิกรัมต่อวัน อัตราการกรองไตทำงานลดลงมาก อยูที่ 15-29 %
• ระยะห้า อัตราการกรองไตลดลงมาก ผู้ป่วยต้องเข้ารับการฟอกไตบำบัด

อาการแรกเริ่มของโรคไตจากเบาหวาน

• ค่าความดันโลหิตสูง
• ข้อเท้า เท้า มือและตามีอาการบวม
• ปัสสาวะเป็นฟอง
• ระบบความคิดช้าลง มีภาวะสับสน
• หายใจถี่
• เบื่ออาหาร
• คลื่นไส้ อาเจียน
• อ่อนเพลียง่าย

ปัจจัยเสี่ยงที่ก่อให้เกิดเบาหวานลงไต

• ผู้ที่มีค่าน้ำตาลในเลือดสูงแบบไม่สามารถควบคุมได้
• ผู้ที่มีค่าความดันโลหิตสูงแบบไม่สามารถควบคุมได้แล้ว
• ภาวะอ้วน
• ภาวะไขมันในเลือดสูง (คอเลสเตอรอลสูง)
• การสูบบุหรี่
• ครอบครัวมีประวัติเป็นโรคเบาหวานหรือโรคไต

จะป้องกันภาวะเบาหวานลงไตอย่างไร

• พบแพทย์เพื่อตรวจอาการเบาหวานตามนัดเป็นประจำ เพื่อรับทราบอาการและแนวทางการรักษาที่เหมาะสม
• ควบคุมปริมาณน้ำตาลและการบริโภคอาหาร เลือกทานอาหารที่มีกากใยสูง เช่น ผักใบเขียว ธัญพืช หลีกเลี่ยงอาหารน้ำตาลสูง เช่น น้ำอัดลม น้ำหวาน ขนมหวาน.
• เลี่ยงและลดการทานอาหารรสเค็ม อาหารที่มีส่วนประกอบของโซเดียมสูง เช่น เกลือ ผงปรุงรส ซอสต่างๆ
• ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
• งดสูบบุหรี่
• ทานยาและปฏิบัติตามคำแนะนำแพทย์อย่างเคร่งครัด ไม่ซื้อยามารับประทานเองโดยไม่มีคำสั่งแพทย์

ภาวะเบาหวานลงไต ถือเป็นภัยเงียบที่แฝงมากับโรคเบาหวาน หากหมั่นดูแลร่ายกาย พบแพทย์และตรวจสุขภาพสม่ำเสมอก็สามารถป้องกันและชะลอความเสี่ยงได้